"Geride kalanları görmek için bir Teleskopa ihtiyaç var"

1978 yılında, bundan 3 yıl sonra "tarih" yazacak olan fakat adını daha çok ne yazık ki  5 yıl sonra yaşayacağı trajik olayla hatırlatacak olan SHERGAR (Great Nephew - Sharmeen / Val De Loir) dünyaya geldi

İrlanda'daki County Kildare'de ünlü at sahibi, aynı zamanda İsmaili mezhebinin de dini lideri olan IV. Aga Khan'ın yetiştirdiği SHERGAR, ünlü antrenör Sir Michael Stoute tarafından antrene ediliyordu.

SHERGAR, 2 yaşlılığında katıldığı 2 koşunun ilkini kazanırken, diğerinde ise o dönemki adıyla William Hill Futurity'de (şu anki adıyla Racing Post Trophy) BELDALE FLUTTER'ın arkasında 2. kaldı. 1981 yılında 3 yaşlı olarak ilk kez İngiltere-Sandown Park'ta piste çıkan ve Guardian Classic Trial'i 10 Boy farkla kazanan SHERGAR, bir anda tüm dikkatleri üzerine çekmiş oldu. Ardından katıldığı Chester Vase'i de 12 Boy farkla kazanan SHERGAR için artık İngiltere yarışçılığının en önemli koşusu olan Epsom Derby vakti gelmişti.

19 yaşındaki jokeyi Walter Swinburn ile Derby'e favori olarak giren SHERGAR, derbiyi Epsom Derby tarihinin en büyük farkını atarak yaklaşık 10 Boy farkla kazanmayı başarıyordu. Ve o gün yarışı BBC Radio 2'den anlatan, 40 yıl boyunca BBC Radio'da at yarışlarını anlatmış olan ve 2003'de kaybettiğimiz efsane spiker Peter Bromley, SHERGAR'ın performansını son metrelerde daha sonra lügata geçecek olan şu cümleyle özetliyordu: "YOU NEED A TELESCOPE TO SEE THE REST"

Evet Peter Bromley diyordu ki "Shergar farkı o kadar açtı ki; geride kalanları görmek için bir Teleskopa ihtiyacınız var."

SHERGAR bununla da yetinmiyordu. Derby'nin ardından Irish Derby'i de usta jokey Lester Piggott idaresinde tabir-i caizse elini kıpırdatmadan koşuyu 4 Boy farkla kazanıyordu. Ki zaten koşunun spikeri Peter O'Sullevan da "He's only in an exercise canter!" diyerek bunu ispatlıyordu adeta.

Daha sonra Aga Khan'ın 250.000 Euro'dan safkanın 34 hissesini farklı kişilere satmasını ardından SHERGAR, katıldığı The King George VI and Queen Elizabeth Stakes'i de yine 4 Boy farkla kazanmayı başardı. Artık Shergar'ın 35 ortağı vardı ve aygırlık hayatına başlamadan önce son kez St. Leger'da piste çıkıp koşudan dördüncü olarak ayrıldı.

Beklenildiği gibi Amerika'ya gönderilmeyen ve 1981 yılının Ekim ayında İrlanda-County Kildare'deki Newbridge'e gelen SHERGAR, aygırlık hayatının ilk sezonunda 80.000 £ bedelle, daha sonra 1986'da Irish St. Leger'ı da kazanacak olan AUTHAAL'ın annesi GALLETTO'nun da aralarında bulunduğu 35 kısrağa aşım yaptı.Aygırlık hayatının 2. sezonuna kısa bir süre kalmışken ve yeni sezonda 55 kısrağa aşım yapması beklenen SHERGAR, 8 Şubat 1983 günü tarihe kara bir leke olarak geçecek olan o trajik olay yaşandı.


(Shergar ve Aga Khan)

Yine bugünkü gibi bir Cuma akşamı saat 8.30'da bir Ford Granada ile birlikte bir kamyonet ve bir de başka model bir araba, Shergar'ın seyisi Jim Fitzgerald'ın, eşi Madge ve ailesiyle birlikte yaşadığı eve geldi. Kapı çalındı ve kapıya en yakın olan evin en küçük oğlu Bernard Fitzgerald kapıyı açtı ve balaclava (bir tür maske) takmış ve Garda (polis) üniforması giyen adamlar Bernard'ın babası Jim'i çağırdı. Ellerinde makineli tüfekler de bulunan grup, Jim'i ve ailesini ölümle tehdit ederek Shergar için geldiklerini itiraf etti. Ardından silah zoruyla seyis Jim'in Shergar'ı kamyonete yüklemesini istediler ve Jim'i de başka bir arabaya alıp yola koyuldular. Kaçırma olayının gerçekleştiği Ballymany Harası'nın yaklaşık 7 mil uzağında Jim'i serbest bırakan ekip, Shergar'ı geri vermeleri için 2 Milyon £  bedel talep etti.

(Olayın gerçekleştiği BALLYMANY HARASI)

Olayın ardından büyük bir araştırma başladı. Shergar'ı kaçıranlar daha sonra Channel 4'te yarış yorumculuğu da yapan Derek Thompson'un da aralarında bulunduğu 3 gazeteciyle irtibata geçti. Ayrıca çete, Aga Khan'ın Paris ofisiyle de irtibata geçti fakat bir türlü istedikleri parayı temin edemedi. Atı öldürmekle tehdit eden çeteye parayı vermeyeceğini açıklayan hisse sahiplerinden Sir John Astor, "Çeteyle görüşecektik fakat parayı ödemeyecektik. Çünkü eğer Shergar'ın serbest kalması için istedikleri parayı ödersek, bundan böyle her bir yarış atı para istemek için bir hedef haline gelecektir" şeklinde konuştu. 

Daha sonra olayla ilgili bir çok teori ortaya çıktı. En büyük zanlı olarak, dönemin terör örgütlerinden IRA (İrlanda Cumhuriyet Ordusu) olarak gözüktü fakat hiç bir zaman resmi bir açıklama gelmedi. Örgütün üyelerinden Sean O'Callaghan daha sonra yayınladığı "The Informer" kitabında olayın Kevin Mallon tarafından düzenlendiğini ve Shergar'ı idare edemeyen ekibin olayın ardından bir süre sonra safkanı öldürdüğünü belirtti fakat bu hiç bir zaman ispatlanamadı. 

Bugün baktığınız zaman Shergar dosyası mahkeme düzeyinde kapanmadı fakat artık o günden beri SHERGAR'dan hiç bir şekilde haber alınamadı. Şampiyon Shergar'ın anısına 1999 yılında Goodwood'da başlayan ve şu an Ascot'ta süren, Büyük Britanya, Avrupa, Dünya Karması ve Kadın takımının yer aldığı bir çeşit jokey turnuvası hâline gelen SHERGAR CUP düzenleniyor her yıl. Ayrıca 1999 yılında yine şampiyonun trajik hayatını konu alan ve Ian Holm, Mickey Rourke ve David Warner gibi ünlü isimlerin başrolünü üstlendiği, Dennis C. Lewiston'ın yönettiği SHERGAR isimli bir film de bulunuyor. 

Şampiyon SHERGAR'ın eceliyle de olsa öldüğü kesin gibi artık fakat mezarının yerinin dahi bilinemesi olayın trajikliğini hâla sürdürüyor.